Πανελλαδικές για υποψήφιους πολίτες

Τι κοινό έχουν οι κυβερνήσεις της σύγχρονης Ελλάδας; Με κάθε νέα κυβέρνηση έχουμε και έναν “εκσυγχρονισμό” του νόμου για την παιδεία ή του νόμου για την ιθαγένεια. Πέρυσι τον Οκτώβριο δημοσιεύτηκε ο νέος νόμος για την ιθαγένεια. Στα πλαίσια του “εκσυγχρονισμού” πάντα, ο νόμος αυτός εισάγει το λεγόμενο Πιστοποιητικό Γνώσεων για την Πολιτογράφηση ή Π.Ε.Γ.Π..

Το υπουργείο Εσωτερικών δημοσίευσε στις 23 Φεβρουαρίου 2021 την τράπεζα θεμάτων με 300 θέματα γεωγραφίας, ιστορίας, πολιτικών θεσμών και πολιτισμού. Η βαθμολογική βάση επιτυχίας είναι 70%. Ενώ στις πανελλαδικές εξετάσεις πέρυσι μπορούσες μόλις με 7% να περάσεις σε τμήμα Ιστορίας και με 3.9% σε τμήμα Γεωγραφίας.

Τα θέματα που δημοσίευσε η Γ.Γ. Ιθαγένειας δεν ανταποκρίνονται σε καμία περίπτωση στην πραγματικότητα όσων πληρούν τα αντικειμενικά κριτήρια για την απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας. Σε τι ακριβώς αποσκοπούν ερωτήσεις όπως οι παρακάτω αν όχι να κόψουν όλους τους υποψήφιους;

Ερωτήσεις που πολλοί αν όχι πάρα πολλοί Έλληνες πολίτες δεν μπορούν να απαντήσουν σωστά. Ερωτήσεις που αποδεικνύουν για άλλη μία φορά την έλλειψη πολιτική θέλησης για ουσιαστικό εκσυγχρονισμό του νομικού πλαισίου για την απόδοση ιθαγένειας.

Ας μιλήσουμε με παραδείγματα. Αν είσαι η Καθλίν (όνομα δανεισμένο από ένα από τα θέματα του υπουργείου), μένεις στην Ελλάδα πάνω από είκοσι χρόνια, μιλάς ελληνικά, αλλά δεν ξέρεις τους είλωτες ή τον Παναγή Κουταλιανό, τότε οι πιθανότητές σου είναι ελάχιστες αν όχι μηδενικές. Αν όμως είσαι διάσημος ηθοποιός, όπως ο κατά τα άλλα συμπαθέστατος Tom Hanks ή επενδυτής εκατομμυρίων, τότε αλλάζουν τα πράγματα. Δεν χρειάζεται καν να μιλάς ελληνικά. Και στην περίπτωση του διάσημου ηθοποιού δεν χρειάζεται καν να μένεις μόνιμα στην Ελλάδα. Αρκεί να χαμογελάς σε φωτογραφίες στο Instagram του πρωθυπουργού.

Photo: Instagram/Kyriakos Mitsotakis
Photo: Instagram/Kyriakos Mitsotakis

Ο προηγούμενος νόμος για την ιθαγένεια προϋπέθετε μια συνέντευξη από την επιτροπή πολιτογράφησης. Και όπως είναι φυσικό σε μια προφορική συνέντευξη ενυπάρχει το στοιχείο της υποκειμενικότητας. Αναρωτήθηκα μήπως αυτό εννοούσε ο υπουργός Εσωτερικών με τον όρο “εκσυγχρονισμός”, δηλαδή την αντικατάσταση της συνέντευξης με την γραπτή εξέταση. Δυστυχώς όχι! Ο νέος νόμος προβλέπει στο τελικό στάδιο μια συνέντευξη για να διαπιστωθεί η κοινωνική και η οικονομική ένταξη του υποψήφιου πολίτη.

Δυστυχώς δεν πρόκειται για εκσυγχρονισμό του νομικού πλαισίου, αλλά για ένα τεράστιο άλμα προς τα πίσω. Μπορούμε, επιτέλους, να δώσουμε αντικειμενικά τη δυνατότητα σε άτομα που έχουν ενσωματωθεί στην ελληνική κοινωνία να αποκτήσουν την ιδιότητα του πολίτη; Μια ιδιότητα που επιβραβεύει την κοινωνική και οικονομική τους ενσωμάτωση, αλλά κυρίως τους παρέχει ίσα πολιτικά δικαιώματα, όπως αρμόζει σε μία σύγχρονη δημοκρατία.

Ας στείλουμε ένα μήνυμα στο υπουργείο Εσωτερικών για την άμεση ανάκληση της τράπεζας θεμάτων για την πολιτογράφηση που εκ των πραγμάτων αποσκοπεί στον αποκλεισμό όσων πληρούν τα αντικειμενικά κριτήρια για την απόκτηση της ιδιότητας του πολίτη (δες εδώ το σχετικό petition).

Policy Advisor at the Royal Dutch Transport Federation. Interested in smart mobility, digital platforms and innovative frameworks of cooperation.

Policy Advisor at the Royal Dutch Transport Federation. Interested in smart mobility, digital platforms and innovative frameworks of cooperation.